Stadsherstel Leeuwarden

Nieuwsblad van Stadsherstel Leeuwarden - Mei 2003 - nummer 33 - jaargang 10
Pinakel

In dit nummer: • Agenda • Bernhard van Haersma Buma • Stadsherstel actief ín en buiten de stad • Aandeelhoudersvergadering • Prijsvraag moeilijk?

De mooiste wandeling van mr. Bernhardus van Haersma Buma begint bij zijn appartement in het Diaconessenpark, ‘daarna linksaf’ langs de stadsgracht over de Noordersingel, en via de Prinsentuin, wat anders, weer terug naar de voormalige tuin van het Diaconessenhuis waar nu de stadsvilla’s staan. ‘In daalders plak’ vindt mr.Buma. Uitkijkend in zuidwaartse richting ontmoet het oog achtereenvolgens de ruime tuin, de singelweg, de stadsgracht waarin de eerste vaartoeristen zich al aandienen, en de ’heuvelrug’ die de Prinsentuin scheidt van de gebouwen aan de Groeneweg. Daarachter doemt de stedelijke sky line op, met de Achmea - torens en de Oldehove, die feitelijk niet meer meedoet als ijkpunt van de stad, van buitenaf gezien.
Buma is geen geboren Leeuwarder, maar hij woonde hier al eerder langere of kortere tijd. Nadat hij tien jaar geleden aftrad als burgemeester van Sneek besloot de familie Friesland ’s tweede stad te verlaten ‘maar we wilden wel in Friesland blijven wonen en liefst ook weer in de stad’. Logisch dat Leeuwarden de eerste keus was. ,,Dat we hier konden gaan wonen, was een buitenkansje, zo dicht bij de binnenstad en toch op de ruimte’’. Buma heeft een emotionele binding met binnensteden: hij heeft er studie naar verricht en er ook over gepubliceerd. De Leeuwarder binnenstad met name heeft voor hem een bijzonders aantrekkingskracht omdat er in het verre verleden al Buma ’ s hebben rondgewandeld. Bernardus Buma was zelfs burgemeester van de stad, na 1814. Deze Bernard, toen nog zonder ‘h ‘ was zijn achterbetovergrootvader. Vanuit Leeuwarden vertrok Bernard naar Baarderadeel, want het ambt van grietman trok hem meer aan dan het eerste burgerschap van de Friese hoofdstad.

Buma bepleit herinrichting van Jacobijnerkerkhof

Kerkrestauratie
Tijdens zijn stadswandeling raakt mr. Buma nog altijd in bekoring van de Grote of Jacobijner Kerk en omgeving, en dat niet alleen omdat hij enige tijd president - kerkvoogd van de hervormde gemeente is geweest, en nadien voorzitter van de restauratiecommissie die zojuist haar werk heeft beëindigd. Het interieur van de Grote Kerk is gemoderniseerd, zoals in maart een flink aantal aandeelhouders van STADSHERSTEL heeft kunnen zien tijdens een lezing over en een rondleiding in de kerk. ,,We zijn erg blij met het resultaat, en de reacties van het publiek versterken ons in die mening’’, zegt Buma. Zijn waardering voor de medewerkers is groot.

,,We kregen geld van rijk en provincie voor deze renovatie, en we vonden dat we iets terug moesten doen voor het publiek. Daarom is de openbare functie van de kerk in zekere zin verdiept, er kan nog meer dan vroeger een algemener gebruik van worden gemaakt’’. Overigens is de kerk met het belendende klooster door de eeuwen zowel een religieuze als openbare plaats van samenkomst geweest. De opzet van de vernieuwing was bovendien het cultuur - toeristisch aspect te vergroten. ,,De Grote Kerk is een van de drie kerken met graftombes van de Oranjes, en daar moet je historisch en toeristisch gezien de nadruk op leggen’’. Het Mueller - orgel versterkt die culturele inslag, want Christian Mueller was immers een befaamd orgelbouwer. Niet zo bekend is dat de beroemde componist Camille Saint - Saëns en een niet minder bekend filantroop en organist als Albert Schweitzer dit orgel hebben bespeeld.

Tevreden, maar…
De tevredenheid over de ‘nieuwe , oude’ Grote Kerk mag dan overheersen, er blijven nog wensen, zegt Buma, weliswaar op bescheiden toon, maar toch…Het aanzien van het Jacobijner kerkhof zint hem niet. In de jaren tachtig moest er ineens een groene plek worden geschapen aan de zuidkant van de kerk ‘om de indruk van het kerkhof dat hier vroeger lag te versterken’. Deze stedenbouwkundige ingreep pakte minder mooi uit dan was verwacht. Een groene plek in een dichtbebouwde historische binnenstad kan een verrassingseffect veroorzaken, maar dan wel onder zekere voorwaarden.

Buma neemt het op voor de kerk, die niet zozeer indrukwekkend van postuur is ‘maar het gebouw s t a a t er wel’. Het Jacobijnerkerkhof in zijn laat - 20ste eeuwse gedaante verkleint het gebouw optisch. ,,Een breed plein zal het gebouw ongetwijfeld een imposanter aanzien geven, en bovendien wordt hiermee een oude situatie hersteld’’. Als begin van een herziening of mogelijke herinrichting van dit fraaie binnenstadsdeel heeft het Boshuisen Gasthuis –waarmee mr. Buma bestuurlijk bemoeienis heeft - onlangs een mooiere entree gekregen met een opgebouwde poort die het aanzien van dit deel van de Grote Kerk - omgeving aanzienlijk versterkt. Vanwege het behoud en liefst nog herstel van de oude Leeuwarder binnenstad vindt mr. Buma het werk van NV STADSHERSTEL belangrijk. Hij steunt de goede zaak als aandeelhouder. ,,We kunnen in onze tijd van leven niet genoeg doen voor onze historische omgeving. Daarom is elke ingreep die dat behoud beoogt belangrijk’’.

Hoe staat STADSHERSTEL ervoor? Dat horen de aandeelhouders officieel op dinsdag 3 juni, maar er is wel een en ander te vertellen over de voortgang van projecten en de voornemens van de directie. Voor het grote project aan de Minnemastraat, nu bekend als ‘Lyndenhof’, is een bouwvergunning aangevraagd. Subsidieverzoeken zijn de deur uit. De NV heeft bovendien vier panden aangekocht in de Grote Hoogstraat en de Brouwerssteeg. Na het gereedkomen van het project Lyndenhof zullen deze panden worden aangepakt. Daarbij zal vrijwel zeker ook De Blauwe Stoep worden betrokken, wanneer dit gebouw vrijkomt na oplevering van De Infirmerie aan de Wissesdwinger.

STADSHERSTEL wil (ook) graag ‘los’ in de Monnikemuurstraat - Bij de Put, waarvoor een ambitieus bouwplan van Adema Architecten gereed ligt. Voordat met de uitvoering een begin wordt gemaakt moeten ter vermijding van grote risico’s twee panden zijn verkocht. Nu de problemen met het pand aan de Grote Kerkstraat naast de Waalse kerk uit de wereld zijn wordt dit project aan de verbouwing van het voormalige Ritske Boelema gasthuis aan de Monnikemuurstraat vastgehaakt. Aannemer Bouw 75 heeft dit pand in overleg met STADSHERSTEL gekocht. Subsidie voor de uitvoering van dit project wordt aangevraagd.

Soms waagt STADSHERSTEL zich buiten de stadsgrachten en zelfs buiten de gemeentegrens, zoals in Wergea. Adema Architecten heeft in dit dorp een verbeteringsplan voor de doopsgezinde kerk dan wel de Vermaning ontworpen en STADSHERSTEL hoopt hier spoedig een begin te kunnen maken met de uitvoering. Stadsherstel wacht op een definitieve subsidiebeschikking. Makelaardij Hoekstra blijft optimistisch over de verkoop van de appartementen.

Bernhard van Haersma Buma:

Grote Kerk is klaar, nu nog Jacobijnerkerkhof

Buma bepleit herinrichting van Jacobijnerkerkhof